Muzeum Historii Polski i Magazyn Historyczny „Mówią Wieki” w lutym br. przeprowadziły plebiscyt na Polkę Wszech Czasów.
Przyjęto zasadę, że kandydatki wybiera się spośród osób nieżyjących, a ich społeczną aktywność zamyka rok 1945. Określenia „Polka” organizatorzy nie potraktowali etnicznie, dlatego na liście znalazły się też przedstawicielki innych narodowości (jak np. Marysieńka Sobieska czy królowa Bona), których losy splotły się z polską historią i które zasłużyły się dla naszego kraju. Są znane obecnie i pozostają w zbiorowej pamięci. Wyniki ogłoszono 7 marca.
Na liście kandydatek znalazły się:
1. Dobrawa (Dąbrówka, zm. 977 r.) - córka czeskiego księcia, żona Mieszka I, matka Bolesława Chrobrego; odegrała istotną rolę w przyjęciu chrześcijaństwa przez męża i jego poddanych.
2. Św. Jadwiga Andegaweńska (ok. 1373-99) - królowa, pierwsza kobieta na polskim tronie, żona wielkiego księcia Władysława Jagiełły, dzięki niej Litwa zawarła z Polską unię i stała się państwem chrześcijańskim; przyczyniła się do odnowienia Akademii Krakowskiej, była opiekunką szpitali, kościołów i wszystkich potrzebujących.
3. Bona Sforza (1494-1557) - królowa, włoska żona króla Zygmunta Starego, dążyła do wzmocnienia władzy królewskiej i poprawy międzynarodowej pozycji Polski; propagowała kulturę włoskiego renesansu, obyczajów i potraw.
4. Marysieńka Sobieska (Maria Kazimiera Ludwika de la Grange d’Arquien, 1641-1716) - francuska żona króla Jana III Sobieskiego.
5. Izabela Czartoryska (1764-1835) - mecenas sztuki, pisarka, kolekcjonerka, otworzyła pierwsze polskie muzeum w Puławach z pamiątkami po wielkich Polakach.
6. Emilia Plater (1806-31) - bohaterka narodowa Polski, Litwy i Białorusi; kapitan Wojska Polskiego, walczyła w powstaniu listopadowym.
7. Helena Modrzejewska (1840-1909) - aktorka o międzynarodowej sławie, znakomita zwłaszcza w rolach tragicznych; jedna z najpiękniejszych kobiet swojej epoki.
8. Maria Konopnicka (1842-1910) - poetka, nowelistka, publicystka, tłumaczka, autorka „Roty”, jednej z najważniejszych polskich pieśni patriotycznych.
9. Maria Skłodowska-Curie (1867-1934) - wybitna uczona, najsłynniejsza polska przedstawicielka nauki, fizyk, chemik, odkrywczyni radu i polonu, dwukrotna laureatka Nagrody Nobla, rzeczniczka niepodległości Polski; inicjatorka budowy Instytutu Radowego w Warszawie; jako pierwsza nie-Francuzka pochowana w paryskim Panteonie, wspólnie z mężem Piotrem Curie.
10. Pola Negri (Apolonia Chałupiec, 1896-1987), gwiazda kina niemego, do dziś najbardziej znana na świecie polska artystka.
11. Halina Konopacka (1900-89), lekkoatletka, jako pierwsza zdobyła dla Polski złoty medal olimpijski; w 1939 r. wzięła udział w ewakuacji złota Banku Polskiego do Francji.
12. Hanka Ordonówna (Maria Anna Pietruszyńska-Tyszkiewicz, 1902-50), piosenkarka, aktorka, tancerka, autorka wierszy i piosenek, jedna z największych gwiazd polskiego kina przedwojennego; ocaliła od śmierci tysiące „tułaczych dzieci” polskich, wywiezionych w czasie wojny do ZSRR, otwierając dla nich w innych krajach polskie domy opieki, dając możliwość leczenia i nauki; zmarła w Bejrucie, pochowana w Alei Zasłużonych na Powązkach (1990 r.).
13. Irena Sendlerowa (1910-2008) - pielęgniarka, działaczka społeczna, w czasie II wojny światowej jako członkini Rady Pomocy Żydom „Żegota” uratowała ok. 2500 żydowskich dzieci.
14. Elżbieta Zawacka ps. Zo (1909-2009) - w latach okupacji kurierka komendy Głównej Armii Krajowej, jedyna kobieta wśród cichociemnych; po wojnie pracownik naukowy Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, generał brygady Wojska Polskiego.
15. Jako kandydatkę internauci dołączyli do konkursu św. Urszulę Ledóchowską (1865-1939) - zakonnicę, założycielkę Zgromadzenia Sióstr Urszulanek Serca Jezusa Konającego, pedagoga, rzeczniczkę niepodległości Polski, opiekunkę i wychowawczynię polskich dziewcząt w Petersburgu (1910-14), potem w Szwecji i w Danii, współpracującą również wtedy z Komitetem Pomocy Ofiarom Wojny, zawiązanym w Szwajcarii przez Henryka Sienkiewicza; była organizatorką prowadzonej od 1920 r. przez Siostry Urszulanki szkoły i dużej placówki wychowawczej dla dziewcząt w Pniewach k. Poznania; beatyfikowana w Poznaniu (1983 r.) oraz kanonizowana w Rzymie (2003 r.) przez Jana Pawła II.
W głosowaniu wzięło udział 15 tys. internautów. Spośród 15 objętych plebiscytem kandydatek zwycięstwo odniosły trzy osoby:
I miejsce - Maria Skłodowska-Curie - 3618 głosów.
II miejsce - Elżbieta Zawacka ps. Zo - 2964 głosy.
III miejsce - Irena Sendlerowa - 2479 głosów.
Punktacja i miejsca pozostałych uczestniczek plebiscytu: św. Urszula Ledóchowska - 1221 głosów; św. Jadwiga Andegaweńska królowa Polski - 929 głosów; Izabela Czartoryska - 550 głosów; Pola Negri - 523 głosy; królowa Bona - 468 głosów; Maria Konopnicka - 394 głosy; Emilia Plater - 314 głosów; Dobrawa (Dąbrówka) - 264 głosy; Helena Modrzejewska - 230 głosów; Halina Konopacka - 196 głosów; Hanka Ordonówna - 178 głosów; Marysieńka Sobieska - 108 głosów.
Przeważające zwycięstwo odniosła Maria Skłodowska-Curie - jedna z największych postaci kobiecych w historii świata, niezwykle zasłużona dla nauki i lecznictwa. Całym swym życiem, wytrwałą i bezinteresowną pracą ofiarnie działała dla dobra każdego człowieka.

(M. Ż.)

Oprac. na podstawie Internetu