W początkach XX wieku u Polaków zamieszkujących w Galicji były silne dążenia narodowe. Jednym z przejawów takich dążeń były wielkie obchody 500. rocznicy bitwy pod Grunwaldem w 1910 r. Były one demonstracją patriotyzmu i miały dodać Polakom otuchy. Powstało wówczas szereg pomników i kapliczek upamiętniających to wielkie wydarzenie. Najsłynniejszy Pomnik Bitwy pod Grunwaldem powstał w Krakowie z fundacji Ignacego Paderwskiego. Było to wydarzenie, które odbiło się wielkim echem w całej Polsce, której przecież nie było wówczas na mapie Europy. Wtedy w Krakowie, przy odsłonięciu pomnika po raz pierwszy zaśpiewano publicznie „Rotę” Marii Konopnickiej. Ale ta piękna inicjatywa nie zatrzymała się jedynie na obchodach krakowskich i krakowskim pomniku. Każda społeczność miała pragnienie, by tę rocznicę uczcić poprzez uroczyste obchody, ale i zbudowanie trwałego pomnika, upamiętniającego to wydarzenie. Dlatego w 1910 r. na terenie dzisiejszej diecezji rzeszowskiej powstało wiele pomników Grunwaldu. Miały one bardzo różną formę. Były to najczęściej kopce ułożone z kamieni lub usypane z ziemi, a na szczycie umieszczono krzyż. Były też kapliczki z figurą Matki Bożej czy tylko z krzyżem, albo zwykłe głazy postawione w centralnym punkcie miejscowości. Przetrwały one zawieruchę I i II wojny światowej.
Dziś chciałem polecić odwiedzenie jednego z pomników Grunwaldu, wybudowanych w 1910 r., jaki znajduje się w miejscowości Kamionka k.Sędziszowa. Znajduje się on obok Szkoły Podstawowej w Kamionce naprzeciw kościoła parafialnego. Ma on kształt kopca zbudowanego z kamieni, na którym umieszczono czerwony głaz stanowiący postument pod żeliwny krzyż, wieńczący cały pomnik. Obiekt ten w bieżącym roku został bardzo solidnie wyremontowany i odnowiony. Przy okazji zwiedzenia pomnika w Kamionce możemy odwiedzić miejsce związane z bł. ks. Romanem Sitko (1880-1942), męczennikiem Oświęcimia. Około 1 km od kościoła znajduje się miejsce nazwane Kamionka-Sekwestr, gdzie żył i wychowywał się błogosławiony męczennik. Miejsce to upamiętnia drewniana kaplica. „W tym miejscu żył i wychowywał się bł. ks. Roman Sitko. Kamionka-Sekwestr” - tak brzmi napis na wielkim kamieniu, leżącym na polanie leśnej obok wielkiego drewnianego krzyża. Obok drewniana studnia z żurawiem i grusza pamiętająca jeszcze tamte czasy.
Pomników Grunwaldu w Rzeszowie i okolicach naliczyłem kilkadziesiąt. Udając się do Kamionki, poszukajmy także pomników Grunwaldu w naszej okolicy.