W poniedziałek przed Trybunałem Sprawiedliwości w Luksemburgu odbyło się wysłuchanie stron, czyli Komisji Europejskiej i przedstawicieli Polski ws. postanowienia o zakazie wycinki w Puszczy Białowieskiej. Komisja zarzuciła polskim władzom, że nie respektują tego postanowienia TSUE z końca lipca br. i wystąpiła o nałożenie kar na Polskę.

W trakcie posiedzenia doszło do niespotykanego incydentu. Wiceprezes Trybunału przejął rolę strony skarżącej, sugerując przedstawicielom Komisji Europejskiej treść wniosku procesowego, czyli nałożenie na Rzeczpospolitą Polską okresowych kar pieniężnych w ramach postępowania o wydanie środków tymczasowych. - Jeszcze nie widziałem takiej sytuacji, aby przedstawiciel TSUE sugerował pozywającemu Polskę zaostrzenie swoich żądań – podkreślił minister środowiska prof. Jan Szyszko. - Uważam, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej zachował się w sposób niewłaściwy, sugerując Komisji Europejskiej zaostrzenie swoich żądań i wnioskowanie o nałożenie kar finansowych na Polskę.

Ministerstwo zwraca uwagę, że podczas poniedziałkowego wysłuchania, Komisja domagała się jedynie uściślenia pojęcia bezpieczeństwa publicznego, zawartego w postanowieniu o zakazie wycinki Trybunału z lipca br., tak aby "możliwe było lepsze zrozumienie zakresu tego pojęcia oraz ewentualne wszczęcie postępowania naruszeniowego, co do jego domniemanego nieprzestrzegania".

Pomimo wątpliwości samej Komisji Europejskiej odnośnie do podstaw prawnych do przedłożenia takiego wniosku, został on przez nią przedłożony na wyraźną sugestię wiceprezesa, który doprecyzował jego treść. Narusza to podstawowe zasady postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości UE, a zwłaszcza zasadę kontradyktoryjności i równości uczestników postępowania.

Według ministerstwa, przebieg rozprawy jak również zaistniałego incydentu "zdecydowanie wydaje się świadczyć, iż zarówno Komisji Europejskiej jak i wiceprezesowi, identyfikującemu się ze stroną skarżącą, nie chodzi o dobro siedlisk i gatunków wymienionych powyżej. - Tu nie liczy się siła argumentów. Tu liczy się argument siły, a głównym celem jest jedynie upokorzenie Polski mimo tego, że realizuje zarówno wymogi dyrektywy ptasiej i habitatowej (siedliska) jak i względy bezpieczeństwa publicznego - podkreśla Ministerstwo Środowiska.

Resort przypomniał, że w wydanym w lipcu postanowieniu tymczasowym, wiceprezes Trybunału Antonio Tizzano wezwał Polskę do zaprzestania aktywnej gospodarki leśnej na obszarach Natura 2000 w Puszczy Białowieskiej, usuwania ponad stuletnich, martwych świerków, a także wycinki drzew w ramach zwiększonego etatu pozyskiwania drewna na terenie puszczy. Wyjątkiem są sytuacje zagrażające bezpieczeństwu publicznemu.

Minister środowiska argumentował, że bezpieczeństwo publiczne odnosi się do całego terenu Nadleśnictwa Białowieża, bo w tych lasach ludzie chodzą zbierać np. jagody i grzyby, a martwe stojące drzewa zagrażają ich zdrowiu i życiu. Nagromadzenie suchego drewna w takiej skali powoduje również zagrożenie pożarowe, które jest niebezpieczne dla mienia, zdrowia i życia lokalnej społeczności i turystów.

W trakcie wysłuchania Polska wskazywała, że na skutek niekontrolowanej gradacji kornika drukarza nastąpiło poważne odkształcenie stanu i struktury udziału siedlisk, jak też występujących gatunków ważnych dla Wspólnoty Europejskiej, a wycinka drzew prowadzona jest wyłącznie ze względów bezpieczeństwa. W świetle tych wyjaśnień Rzeczpospolita Polska zażądała oddalenia wniosku Komisji Europejskiej w całości, jako bezzasadnego oraz uchylenia postanowienia wiceprezesa Trybunału z dnia 27 lipca 2017 r.

Artur Stelmasiak