Miejsce, w którym zostaje pochowany zmarły, ma wymiar zarówno duchowy, jak i emocjonalny, a w polskiej kulturze i tradycji pochówek to niezwykle istotny element życia społecznego.
Miejsce grzebalne znajduje się na terenie cmentarza, a grunt pozostaje własnością podmiotu prowadzącego cmentarz, najczęściej gminy, parafii albo innego związku wyznaniowego. Osoba, która uiściła opłatę i zawarła umowę z zarządcą cmentarza, uzyskuje określone uprawnienia do korzystania z miejsca i do pochówku, ale nie staje się właścicielem fragmentu cmentarza.
Pomóż w rozwoju naszego portalu
Prawo do grobu nie jest prawem majątkowym, tak jak w przypadku własności nieruchomości. Nie można więc dysponować nim według uznania, tak jakbyśmy mieli prawo własności do kawałka ziemi. Zgodnie z ustawą o cmentarzach i chowaniu zmarłych z 1959 r. prawo to przysługuje osobie, która zawarła umowę z zarządcą cmentarza, czyli z administracją komunalną lub parafialną.
Prawo do grobu nie jest zwykłą własnością, dlatego grobowca ani miejsca na cmentarzu co do zasady nie sprzedaje się jak nieruchomości. Inaczej ocenia się jednak pusty grób, a inaczej miejsce, w którym dokonano już pochówku.
Reklama
Chociaż nie można sprzedać miejsca na cmentarzu,istnieją przypadki, gdy prawo do niego można przekazać innej osobie. Dotyczy to sytuacji, gdy grób jest pusty, tzn. nikt jeszcze nie został w nim pochowany. Wówczas możliwe jest scedowanie tego prawa – ale tylko za zgodą i według procedur określonych przez zarządcę cmentarza.
Najczęściej stosowaną praktyką jest nie klasyczna sprzedaż, lecz przekazanie prawa do dysponowania grobem albo zmiana dysponenta w dokumentacji cmentarnej. O tym, czy jest to możliwe, decydują przede wszystkim regulamin danego cmentarza, treść umowy zawartej z zarządcą, stan grobu oraz ewentualne prawa innych osób. Oznacza to, że co do zasady sprzedaż miejsca na cmentarzu jest niedopuszczalna. Wyjątkowo, jeżeli grób jest pusty i przedstawia jakąś wartość majątkową, a regulamin konkretnego cmentarza na to pozwala, nie ma przeciwwskazań prawnych co do zawarcia umowy przed notariuszem, który poświadczy przekazanie w dyspozycję osobie trzeciej miejsca pod grób.
Pochowanie w grobowcu kolejnej zmarłej osoby nazywa się dochówkiem. Po śmierci pierwotnego dysponenta prawa do grobu ma generalnie każda z osób takich jak: współmałżonek, krewni zstępni, krewni wstępni, krewni boczni do 4. stopnia pokrewieństwa, powinowaci w linii prostej do 1. stopnia. Mogą oni samodzielnie nim dysponować i decydować, kto ma być w nim pochowany. W przypadku konfliktu jednak osoby te mogą również skierować sprawę do sądu. Wówczas sąd rozstrzygnie, czyich dóbr osobistych prawo do grobu dotyczy bardziej i to ta osoba będzie uprawniona do dochówku.
