Endometriozę trudno zdiagnozować. Stwierdzono ją u co najmniej miliona Polek, a szacuje się, że dotyczy ok. 3 mln polskich kobiet, w tym nastolatek.

Endometrioza jest chorobą przewlekłą, postępującą, wielonarządową o podłożu hormonalno-immunologicznym. Charakteryzuje się występowaniem komórek błony śluzowej trzonu macicy poza macicą. Komórki te rozwijają ogniska endometrialne w innych narządach, np. w jajnikach; mogą wystąpić też w otrzewnej, przewodzie pokarmowym, układzie moczowym, a nawet w mózgu i innych organach. Takie endometrium nadal zachowuje się podobnie jak wewnątrz macicy, a zatem tak jak w każdym cyklu miesiączkowym rozpada się, krwawi i przez to daje objawy bólowe. Nie mogąc znaleźć ujścia, powoduje stany zapalne, co może prowadzić do tworzenia guzów, tkanki bliznowatej i zrostów.

Jakie są objawy endometriozy?

Do najczęstszych i najbardziej charakterystycznych objawów tego schorzenia należy silny ból podczas menstruacji, taki, który utrudnia normalne funkcjonowanie. Do tego często występują obfite krwawienia, a miesiączka przedłuża się lub mogą wystąpić krwawienia między cyklami. Ból może pojawiać się podczas stosunku, oddawania moczu, kału, a zwłaszcza w trakcie trwania miesiączki i przed nią. Inne objawy, które towarzyszą endometriozie, to wzdęcia, zaparcia i biegunki, opuchnięcie brzucha, bóle jelit oraz dolnej części pleców, wahania nastroju, przewlekłe zmęczenie, zespół policystycznych jajników. Rzadziej są to bóle nóg, barku, duszności.

Jak zdiagnozować endometriozę?

Dobry ginekolog może zdiagnozować endometriozę po objawach oraz na podstawie USG, jeśli występują charakterystyczne zmiany. W wielu przypadkach jednak do postawienia ostatecznej diagnozy potrzebna jest laparoskopia. Jest ona badaniem inwazyjnym i ginekolog najczęściej nie decyduje się zlecać jej od razu. Najpierw obserwuje pacjentkę, wyklucza inne problemy, czasem zleca inne badania, w tym USG endometriozy, czyli sonowaginografię, rezonans itp.

Jakie są przyczyny endometriozy?

Zapewne jedną z przyczyn problemów są skłonności genetyczne, mówi się także o nieprawidłowym działaniu układu immunologicznego oraz o czynnikach środowiskowych, do których należą zanieczyszczenia środowiska, stres, zaburzenia mikroflory, stany zapalne, choroby autoimmunologiczne, stres. Endometrioza może pojawić się u zdrowych nastolatek, które zaczynają miesiączkować. Przyczyną może być również przeniesienie komórek endometrium w inne miejsce, co może się zdarzyć podczas cięcia cesarskiego czy operacji macicy. Nie odnaleziono jednej głównej przyczyny występowania endometriozy, trudno zatem wskazać jedną metodę jej wyleczenia. Jest ona uznawana za chorobę nieuleczalną, jej przebieg można jednak złagodzić.

Jak wygląda leczenie endometriozy?

W zależności od stopnia zaawansowania endometriozy istnieją możliwości leczenia zachowawczego i/lub zabiegowego, co w praktyce oznacza, że duże zmiany będą do usunięcia operacyjnego. Standardowe leczenie polega na stosowaniu terapii hormonalnej w różnych formach. Warto także pamiętać o specjalnych żelach podczas operacji, np. Hyalobarrier Gel Endo, który chroni przed zrostami. O taki produkt jednak należy się samemu zatroszczyć przed zabiegiem. Nauka ciągle szuka rozwiązań. Pojawił się wśród nich pomysł implantu hydrożelowego do stosowana w jajowodach, wymaga on jednak jeszcze sprawdzenia w badaniach. Istnieją ponadto metody naturalne, o które warto wzbogacić terapię.

Czy można więcej?

Wprowadzenie zdrowego i aktywnego stylu życia będzie bardzo przydatnym wsparciem. Warto skupić się na diecie przeciwzapalnej, bez cukru, z ograniczeniem pszenicy, mleka, czerwonego mięsa, najlepiej w stylu śródziemnomorskim. Należy wprowadzić dobrej jakości tłuszcze, takie jak olej z wiesiołka czy ryb. Ogromnym wsparciem w terapii może być suplementacja; warto postawić na: witaminy z grupy D, kwasy omega-3, probiotyki, imbir, niepokalanek, zieloną herbatę. Przydatne mogą okazać się: N-acetylocysteina, mio-inozytol, EGCG, resweratrol, zioła do parzenia. Preparaty należy dobierać do objawów. Ważne są też redukcja stresu oraz regularna aktywność fizyczna. Wydaje się, że dobrym rozwiązaniem mogą być masaże oraz stawianie pijawek. Warto przeprowadzić jedną z wybranych metod oczyszczania organizmu, choćby sokami, co najmniej dwa razy w roku.