Bieszczady wyglądały wtedy inaczej niż dzisiaj. Spustoszone osady, spalone domostwa, ale przy tym jeszcze jakieś ocalałe, nie całkiem rozkradzione stare cerkwie i kapliczki. Po raz ostatni był w Bieszczadach już jako kardynał 7 lipca 1968 r. Była to wizyta kanoniczna – w Jasieniu koło Ustrzyk Dolnych, gdzie dokonał intronizacji cudownej ikony Matki Bożej Rudeckiej. 9 czerwca 1997 r. mógł Bieszczady już tylko obejrzeć z okien śmigłowca. Teraz przygląda się im najpewniej z zupełnie innych szlaków...

Spośród bieszczadzkich miejsc silnie związanych z naszym Świętym wybraliśmy trzy: Zagórz, Tarnicę i Jeziorka Duszatyńskie. Do Zagórza, nazywanego często bramą Bieszczad, ks. Karol Wojtyła przybywał zwykle pociągiem z Krakowa, by potem kontynuować podróż dalej w Bieszczady.

W miasteczku wytyczono zagórski szlak papieski, na trasie którego znalazł się m.in.: dworzec kolejowy, kościół parafialny i ruiny Karmelu. W kościele parafialnym Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny przyszły papież latem 1958 r. odprawił Mszę św. Z wydarzeniem tym wiąże się opowieść o tym, jakoby ówczesny proboszcz ks. Adam Fuksa miał się zdenerwować na prośbę o możliwość udostępnienia świątyni w celu odprawienia liturgii, miał też powiedzieć księdzu, który o to prosił, że „powinien raczej siedzieć u siebie na parafii, zamiast włóczyć się”. Niedługo potem Karol Wojtyła, już jako biskup, wysłał do tego proboszcza kartkę z podziękowaniami.

Inny ważny punkt szlaku to zagórski Karmel, czyli klasztor Ojców Karmelitów Bosych. Zbudowany na początku XVIII w., spłonął w wyniku niewyjaśnionych do końca okoliczności 16 czerwca 1822 r. Po klasztorze i kościele zostały tylko mury. Na szczęście ruiny zabezpieczono i ocalono, a przed nimi zrekonstruowano postument z figurą Matki Boskiej Królowej Karmelu. W ostatnich latach rewitalizacja miejsca nadal postępuje – powstała platforma widokowa i odtwarzany jest ogród.

Na Tarnicy, najwyższym szczycie polskich Bieszczadów (1346 m n.p.m.), stoi 7-metrowy stalowy krzyż, upamiętniający pontyfikat Jana Pawła II. Postawiono go tutaj we wrześniu 2000 r. Ale historia krzyża na Tarnicy sięga sierpnia 1980 r., gdy grupa kleryków z przemyskiego seminarium duchownego ustawiała tu pierwszy, drewniany krzyż. Rok później zastąpiono go metalowym. W czasie III pielgrzymki Jana Pawła II do Polski, dzięki zapałowi pielgrzymów z PTTK Rzeszów, na Tarnicy stanął krzyż 6,5-metrowy, ale że jego konstrukcja nie wytrzymywała warunków pogodowych, postanowiono go zmienić, co nastąpiło w roku millenijnym. Udokumentowano co najmniej trzy wejścia ks. Karola Wojtyły na Tarnicę, miały one miejsce 5 sierpnia 1953 r., 10 sierpnia 1956 r. i 14 lipca 1957 r. Co roku w Wielki Piątek Tarnicę odwiedzają tłumy pielgrzymów, odprawiających tu nabożeństwo Drogi Krzyżowej.

Ostatnimi z papieskich bieszczadzkich miejsc, o których wspomnimy, są Jeziorka Duszatyńskie. Karol Wojtyła był tutaj co najmniej kilka razy. Przypadły mu do serca od pierwszej wędrówki bieszczadzkiej w 1952 r. Miejsce to jest jednym z najbardziej urzekających w Bieszczadach. Ten piękny zakątek wspominał Karol Wojtyła w wydanym w 1960 r. dramacie Przed sklepem jubilera: „[...] Nie zapomnę nigdy tych jeziorek, co zaskoczyły nas po drodze [...]”. Do Rezerwatu Zwięzło, na terenie którego znajdują się jeziorka, najszybciej można dojść szlakiem czerwonym od strony osady Duszatyn, wędrówka zajmie ok. 2 godzin.

Więcej informacji o miejscach papieża Polaka w książce autorów artykułu pt. POLSKA. Na szlakach św. Jana Pawła II, Wyd. Jedność. Album dostępny po polsku i angielsku (m.in. w QUO VADIS w Rzeszowie, ul. Warszawska 31).