Reklama

Postsowiecka metropolia

Kiszyniów, stolica Mołdawii, jest jak cały ten piękny i ubogi kraj – dawna sowiecka republika – przeżarty korupcją. Tyle że... bardziej

Dodaj nasz portal do preferowanych źródeł Google
Artykuły z niedziela.pl będą pojawiać się częściej w Twoich wynikach wyszukiwania

Wiosną parlament Mołdawii zdecydował, że bezpośrednie wybory prezydenckie odbędą się 30 października br. Nowy szef państwa miał pomóc w wyprowadzeniu go ze wszechstronnego kryzysu. Cel wydaje się szczytny, bo kryzys jest głęboki, tyle że jest niemożliwy do osiągnięcia, a i nie o to większości parlamentarnej chodziło.

Niewielkie kompetencje prezydenta zostały ostatnio dodatkowo zawężone. Bezpośrednie wybory głowy państwa (poprzednio wyboru dokonywał parlament) nie zmienią trudnej sytuacji, w której znalazła się Mołdawia. A jeśli cokolwiek zmienią, to najpewniej tylko na gorsze.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Na każdym szczeblu

Gdy zobaczy się, jak żyją wysocy urzędnicy, zarabiający po kilkaset euro miesięcznie, trudno nie odnieść wrażenia, że to tylko niewielka część ich dochodów. Kraj jest przeżarty korupcją – oceniają mołdawscy analitycy – która ma społeczne przyzwolenie, a którą kraj odziedziczył po czasach sowieckich. Łapówki wydają się częścią życia Mołdawian, a daje się je na każdym szczeblu. Im wyżej – tym są większe. Efekt widać gołym okiem, szczególnie w Kiszyniowie: tu fortuny i skrajna bieda uderzają najbardziej.

Reklama

– Korupcja, która ogranicza rozwój inwestycji i odstrasza kapitał zagraniczny, opanowała system polityczny, gospodarczy, finansowy i bankowy – twierdzi Mihai Roscovan, analityk polityczny z Kiszyniowa. Symboliczne stało się tajemnicze wyprowadzenie z mołdawskich banków, przy udziale elit rządzących, miliarda dolarów, czyli równowartość 15 proc. PKB kraju.

Efektem jest masowa emigracja. Umożliwia ją przyznawanie przez władze Rumunii paszportów tym Mołdawianom (i ich potomkom), którzy byli przed 1945 r. obywatelami tego kraju. Wydano ich już kilkaset tysięcy. Efekt: w Kiszyniowie prawie nie ma rodziny, w której ktoś nie wyjechał. Co gorsza, wyjeżdżają zwykle młodzi, bardziej wykształceni ludzie.

Bulwar hospodara

Prawie 700-tysięczny Kiszyniów znacznie odbiega wyglądem od innych, mniejszych miast Mołdawii. Ale i tak jest bardziej postsowiecką niż europejską metropolią. I nic dziwnego – zniszczone w trakcie II wojny światowej miasto zostało odbudowane w stylu sowieckim i przez lata było stolicą Mołdawskiej SSR.

Najważniejsze budynki mieszczą się przy głównej alei Ştefana cel Mare – bulwarze hospodara Stefana Wielkiego. Tu znajdują się siedziba rządu, parlamentu, Pałac Prezydencki, ratusz i opera. Vis-à-vis budynku rządu, przy placu Wielkiego Spotkania Narodowego, będącym rozszerzeniem bulwaru, stoi łuk triumfalny upamiętniający zwycięstwo Rosjan nad Turkami w 1812 r.

Niedaleko, w głębi parku Katedralnego, stoi klasycystyczny sobór Narodzenia Pańskiego. Obok jest wejście do Parku Ştefana cel Mare, z pomnikiem hospodara. Za nim rozpoczyna się aleja Klasyków Literatury, z ich popiersiami. Jest wśród nich podobizna Aleksandra Puszkina, którego tu zesłano.

Reklama

Na parterach wielu budynków przy głównej alei znajdują się sklepy, restauracje, kluby przypominające te z miast Zachodu. Ale żeby się do nich dostać, trzeba kluczyć między zaimprowizowanymi straganami, po zniszczonych, zerwanych i niedokończonych chodnikach, które dobrze pokazują obecną sytuację Mołdawii.

Kraj Vlada

Przy bulwarze Ştefana cel Mare ma siedzibę mołdawskie CBA, które powinno mieć ręce pełne roboty. Powinno. Głębokiej zmianie układu politycznego ukształtowanego w poprzednich latach, która dokonała się w ostatnim roku, przewodził Vlad Plahotniuc. Ten dominujący oligarcha wykorzystał kontrolę nad wymiarem sprawiedliwości i doprowadził do aresztowania konkurenta – byłego premiera Vlada Filata i przeforsował zastąpienie go zaufanym współpracownikiem.

W efekcie – twierdzi Kamil Całus z Ośrodka Studiów Wschodnich – Plahotniuc skoncentrował w swoich rękach olbrzymie wpływy i dziś kontroluje już nie tylko wymiar sprawiedliwości, instytucje antykorupcyjne, Sąd Konstytucyjny i gospodarkę, ale także większą część parlamentu i rządu w Kiszyniowie.

Nie ma wątpliwości, że decyzja o zmianie sposobu wyboru prezydenta nastąpiła z inspiracji oraz w interesie Plahotniuca. Ten, chcąc osadzić na stanowisku prezydenta zaufanego polityka, nie zapewnił sobie niezbędnej większości głosów deputowanych. Gdy wygra kandydat Plahotniuca, kraj będzie przez niego w pełni kontrolowany. Gdyby jednak wygrał kandydat opozycji, może być jeszcze gorzej. Brak równowagi między silnym mandatem i niewielkimi uprawnieniami prezydenta będzie prowadzić do napięć, których w Mołdawii i tak nie brakuje.

2016-10-26 08:07

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Oceń: 0 0 dodaj do źródeł Google

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Ciągle wzrasta kult św. Andrzeja Boboli. W Polsce jest już ponad 100 kościołów pod jego wezwaniem

2026-11-21 18:50

[ TEMATY ]

św. Andrzej Bobola

Karol Porwich/Niedziela

Św. Andrzej Bobola

Św. Andrzej Bobola

Szczególnym miejscem modlitwy w ramach trwającej między 21 a 29 listopada nowenny za Ojczyznę za wstawiennictwem św. Andrzeja Boboli są kościoły pod wezwaniem tego świętego. Jest ich w Polsce ponad sto. Kolejne kilkaset kościołów i kaplic ma relikwie tego męczennika. - Rocznie wydajemy 60-70 relikwii pierwszego stopnia - powiedział KAI o. Paweł Bucki SJ, rektor sanktuarium w Warszawie, potwierdzając rosnące zainteresowanie postacią swojego współbrata, który żył na przełomie XVI-XVII w.

Najważniejszym miejscem kultu tego męczennika, patrona Polski jest Narodowe Sanktuarium św. Andrzeja Boboli w Warszawie, gdzie znajdują się jego szczątki zachowane od rozkładu. Opiekują się nim współbracia świętego, ojcowie jezuici. Relikwie zostały umieszczone w przeszklonej trumnie i można je zobaczyć przed głównym ołtarzem w sanktuarium. W ostatni dzień nowenny, 29 listopada, o godz. 21.00 na stronie nowenna2120.pl z sanktuarium będzie transmitowana Msza św. i modlitwa nowennowa pod przewodnictwem bp. Rafała Markowskiego.
CZYTAJ DALEJ

10. rocznica Aktu Przyjęcia Jezusa Chrystusa za Króla i Pana: Królestwo Boże jest w naszym wnętrzu

2026-11-21 10:58

[ TEMATY ]

Chrystus Król

Adobe Stock

Gdy Jezus mówi „królestwo Boże jest pośród was”, to znaczy, że kryje się ono już teraz w naszym wnętrzu, w naszym sercu, gdy to serce już zmartwychwstało i porzuciło grzeszne życie - napisał abp Stanisław Gądecki. W przekazanym KAI opracowaniu metropolita poznański senior podsumował znaczenie Jubileuszowego Aktu Przyjęcia Jezusa Chrystusa za Króla i Pana w 10. rocznicę tego wydarzenia. To właśnie abp Gądecki jako ówczesny przewodniczący Episkopatu Polski 10 lat temu w Krakowie-Łagiewnikach wypowiedział wraz z pozostałymi biskupami, kapłanami i wiernymi Akt Przyjęcia Jezusa za Króla i Pana.

1. 10 lat temu - dnia 19 listopada 2016 roku - w Krakowie-Łagiewnikach został proklamowany Jubileuszowy Akt Przyjęcia Jezusa Chrystusa za Króla i Pana z udziałem Episkopatu Polski i Prezydenta RP. „Nieśmiertelny Królu Wieków, Panie Jezu Chryste, nasz Boże i Zbawicielu! W Roku Jubileuszowym 1050-lecia Chrztu Polski, w roku Nadzwyczajnego Jubileuszu Miłosierdzia, oto my, Polacy, stajemy przed Tobą [wraz ze swymi władzami duchownymi i świeckimi], by uznać Twoje Panowanie, poddać się Twemu Prawu, zawierzyć i poświęcić Tobie naszą Ojczyznę i cały Naród”. Dzień później, w uroczystość Jezusa Chrystusa Króla Wszechświata, akt ten był odmawiany we wszystkich polskich kościołach.
CZYTAJ DALEJ

Kard. Konrad Krajewski: „Wy służycie samemu Jezusowi”

2026-11-21 19:22

[ TEMATY ]

archidiecezja łódzka

kard. Konrad Krajewski

Joanna Popławska

– To wy jesteście początkiem cudu, tak jak chłopiec, który przyniósł Jezusowi pięć chlebów i dwie ryby – mówił kard. Konrad Krajewski do ministrantów zgromadzonych w łódzkiej archikatedrze. W sobotę 21 listopada odbył się Dzień Jedności Liturgicznej Służby Ołtarza Archidiecezji Łódzkiej.

Archikatedrę św. Stanisława Kostki wypełnili ministranci, lektorzy i ceremoniarze z parafii całej archidiecezji. Eucharystii, koncelebrowanej przez licznych kapłanów, przewodniczył kard. Konrad Krajewski, metropolita łódzki.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję