W okresie Wielkiego Postu spotykamy się z różnymi zwyczajami i wydarzeniami, które przybliżają nam tematykę męki, śmierci Chrystusa i naszego zbawienia. Najczęstszą formą są nabożeństwa Drogi Krzyżowej, „Gorzkich żali”, ale także misteria czy inne formy pobożności.
Warto także zainteresować się zwyczajem, który panował w kościołach niemieckich, a mianowicie z tzw. zasłoną, płótnem czy suknem wielkopostnym (łac. „velum quadragesimale”). To zwyczaj z okresu średniowiecza, który polegał na zakrywaniu ołtarza głównego specjalną zasłoną, aby przez brak dostępu do widoku Najświętszego Sakramentu, obrazu świętych, relikwii i samego ołtarza pomóc wiernym w wejściu na drogę pokuty i odpowiedniego duchowego przygotowania do świąt wielkanocnych. Zawieszano je w okresie od Środy Popielcowej do czasu Wielkiego Tygodnia. W naszym regionie mamy okazję spotkać się z zachowanymi dwoma tego typu zasłonami, które znajdują się na pograniczu naszej diecezji, a mianowicie w niemieckim mieście Zittau (Żytawa), graniczącym z Sieniawką (filia parafii Porajów). Warto odwiedzić to miejsce, jeśli nie w okresie Wielkiego Postu to także przy innej okazji. Samo miasto ma bowiem ciekawą historię, a w XIV wieku było nawet przez pewien okres we władaniu piastowskiego księcia jaworskiego Henryka I. A ze współczesnych wydarzeń można przypomnieć jedno z datą 1 maja 2004 r., kiedy w Żytawie miała miejsce uroczystość przyjęcia Polski i Czech do Unii Europejskiej z udziałem przedstawicieli władz z Polski, Czech i Niemiec. Można także stanąć w miejscu, w którym stykają się granice tych trzech państw. W tym właśnie mieście w Muzeum Miejskim, które mieści się w dawnym klasztorze franciszkańskim, spotkamy pierwsze z tych płócien. To tzw. Mała Zasłona Wielkopostna datowana na rok 1573. Jej centrum zajmuje postać ukrzyżowanego Chrystusa w otoczeniu insygniów jego męczeńskiej śmierci. Płótno mierzy 4,30 m x 3,50 m.
Natomiast pochodzącą z roku 1472 tzw. Wielką Zasłonę Wielkopostną można podziwiać w Muzeum Kościoła pw. Świętego Krzyża. Płótno przedstawia łącznie 90 scen ze Starego i z Nowego Testamentu, umieszczonych na powierzchni o wymiarach 8,20 m długości i 6,80 m szerokości. Farbami temperowymi stworzono na nim obrazy opowiadające historię Zbawienia od stworzenia świata do Sądu Ostatecznego. Wszystkim obrazom towarzyszy tekst. Odwiedzając to miejsce, dowiemy się, że losy żytawskich płócien nie były łatwe. Był czas, kiedy zaginęły, był czas, kiedy podarte na mniejsze kawałki żołnierze Armii Czerwonej wykorzystywali je jako przykrycie łaźni. Ostatecznie w latach 1994-95 w pracowni Fundacji Abegg w Riggisberg w Szwajcarii poddano je renowacji i obecnie można je na nowo podziwiać.
Witraż z łódzkiej archikatedry św. Stanisława Kostki
List Abp. Marka Jędraszewskiego, Metropolity Łódzkiego, na Wielki Post 2016
Wraz z rozpoczynającym się właśnie Wielkim Postem wychodzimy duchowo z Chrystusem na pustynię, na której przebywał On, jak słyszeliśmy w dzisiejszej Ewangelii, czterdzieści dni i gdzie „był kuszony przez diabła” (por. Łk 4, 1). W tym świętym czasie uczymy się od naszego Mistrza i Pana trzech podstawowych prawd o człowieku i o Bogu. Pierwsza mówi nam o tym, że „nie samym chlebem żyje człowiek” (Łk 4, 4). Znaczy to, że jest on istotą nie tylko materialną, lecz także duchową, przez co zdecydowanie odróżnia się od pozostałych istot tego świata. Mając w sobie pierwiastek duchowości, dla swego naturalnego rozwoju potrzebuje on odniesienia do Boga, Dawcy wszelkiego życia. Bez tego odniesienia człowiek byłby dla siebie kimś tragicznie niezrozumiałym, a swoje istnienie na świecie pojmowałby jako absurd i bezsens. Druga prawda, o której mówi nam Chrystus, wskazuje na to, że Bóg musi być dla człowieka najwyższą wartością, ponieważ jedynie Jemu należy oddawać pokłon i tylko Jemu trzeba służyć (por. Łk 4, 8). W trzeciej prawdzie przekazanej nam przez Chrystusa zawarte jest ostrzeżenie, abyśmy wobec Boga nie zachowywali się zuchwale, wystawiając Go na próbę (por. Łk 4, 12), poprzez lekceważenie przykazań Dekalogu. Przeciwnie, musimy często modlić się do Niego o wierne wypełnianie Jego woli, a równocześnie powinniśmy pokładać pełną ufność w Jego nieskończonym miłosierdziu.
Kard. Ryś do młodzieży: Bóg obiecuje, że dokona rzeczy niemożliwych, jeśli...
2026-08-04 20:59
Archidiecezja Krakowska
Archidiecezja Krakowska
Kard. Grzegorz Ryś podczas festiwalu Welcome to Paradise
- Bóg nie wymaga od Ciebie czynienia rzeczy niemożliwych. Bóg obiecuje, że dokona tego w Twoim życiu, jeśli powiesz Mu „tak”. Jeśli odpowiesz na Słowo Boże, które wydaje się niemożliwe - mówił kard. Grzegorz Ryś w czasie Mszy św. odprawianej na festiwalu dla młodzieży Welcome to Paradise, który odbywa się w dniach 2-7 sierpnia we francuskim opactwie Hautecombe i jest organizowany przez Wspólnotę Chemin Neuf.
Kard. Grzegorz Ryś w czasie homilii zwrócił uwagę, że wierzyć w Boga, to nie znaczy wiedzieć, że On istnieje, bo wszystkie złe duchy to wiedzą, ale wierzyć to odpowiadać na Boże Słowo - tak jak Piotr, który po jeziorze ruszył w stronę Jezusa na Jego wezwanie. Metropolita krakowski przywołał słowa papieża Franciszka z jego pierwszej encykliki, w której napisał, że człowiek ma tyle wiary, ile idzie naprzód. - Zobaczysz po tym tygodniu, czy stoisz w tym samym miejscu, czy też przesunąłeś się trochę z miejsca, w którym byłeś przed przybyciem do Hautecombe. Wiara to Słowo Boże, które Cię prowadzi naprzód - mówił kardynał.
Pątnicy, którzy wyruszyli 25 lipca z Sanktuarium św. Jacka w Legnicy, 3 sierpnia dotarli na Jasną Górę.
W tym roku towarzyszyło im hasło „Obecny” nawiązujące do Eucharystii oraz wieloletniego przygotowania do Jubileuszu Odkupienia 2033. Pątnicy, którzy wybrali się na szlak z Legnicy wędrowali 10 dni i pokonali 260 km.
W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.